Sprawy spadkowe dotyczą szerokiego grona społeczeństwa, a każdy z nas zna rodzinę która pokłóciła się o „majątek”, dlatego poniżej przedstawiam praktyczne wskazówki dotyczące przebiegu postępowania o dział spadku, które pomogą uświadomić sobie na czym ono polega.
Czym jest dział spadku?
Dział spadku polega na faktycznym podziale majątku spadkowego po śmierci spadkodawcy pomiędzy spadkobierców. Dzieje się tak na przykład kiedy umiera mąż i jednocześnie ojciec pozostawiając po sobie żonę i dwoje dzieci, a do majątku wchodzą trzy mieszkania. W związku z czym należy określić w jaki sposób podzielić majątek spadkowy pomiędzy spadkobierców.
Czy inna czynność poprzedza dział spadku?
Tak, przedtem należy ustalić kto i w jakich częściach jest uprawniony do nabycia majątku spadkowego. Takiego ustalenia dokonuje się poprzez tak zwane stwierdzenie nabycia spadku, które można uzyskać na mocy postanowienia sądu bądź u notariusza, który sporządza akt poświadczenia dziedziczenia. Jeżeli na etapie działu spadku nie ma stwierdzenia jego nabycia to sąd wydaje takie postanowienie w toku postępowania działowego, co jednak wydłuża czas trwania sprawy.
Co powinien zawierać wniosek o dział spadku?
- dane wnioskodawcy i współspadkobierców, tak zwanych uczestników;
- wniosek o dział spadku z propozycją jego podziału;
- informację o ewentualnie sporządzonych przez spadkodawcę testamentach;
- wskazanie majątku spadkowego wraz z określeniem wartości każdego z jego składników;
- wskazanie dowodów.
Bardzo często w piśmie zawiera się wniosek o zniesienie współwłasności, jeżeli spadkobiercy nie chcą być współwłaścicielami majątku spadkowego. Taki wniosek ma wymiar praktyczny i porządkujący kompleksowo sprawy spadkowe.
Jeżeli w skład majątku spadkowego wchodzą nieruchomości, a uczestnicy nie są zgodni co do ich wartości zasadą jest powołanie opinii biegłego z zakresu wyceny nieruchomości.
Jaka jest opłata sądowa za wniosek o dział spadku?
Opłata od wniosku o dział spadku wynosi 500 złotych, a jeśli zawiera on zgodny projekt działu spadku jest to kwota 300 złotych. Natomiast jeżeli wniosek o dział spadku zawiera również wniosek o zniesienie współwłasności opłata wynosi 1000 zł, a za zgodny projekt działu spadku i zniesienia współwłasności sąd pobiera opłatę w kwocie 600 zł.
Co robi sąd w postępowaniu działowym?
- ustala skład i wartość spadku;
- dzieli majątek pomiędzy spadkobierców;
- ewentualnie zasądza spłaty lub dopłaty.
Sposoby działu spadku:
- podział fizyczny poprzez przyznanie poszczególnych składników majątku spadkowego różnym spadkobiercom. Na przykład na rzecz każdego z trzech spadkobierców przypadnie po jednym mieszkaniu. W takim przypadku najczęściej sąd orzeka o dopłatach;
- przyznanie majątku spadkowego jednemu spadkobiercy z obowiązkiem spłaty pozostałych zgodnie z przypadającą im częścią w majątku spadkowym;
- sprzedaż majątku i podział uzyskanej kwoty pomiędzy spadkobierców zgodnie z ich udziałem w majątku spadkowym, czyli zgodnie z treścią postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia.